Çinko
Çinko; bağışıklık, yara iyileşmesi, tat alma ve yüzlerce enzimin çalışması için gerekli bir eser mineraldir. Vücutta depolanmadığı için düzenli alım önemlidir.
| Tür | Mineral (eser element) |
|---|---|
| Temel görevler |
|
| Kaynaklar |
|
| Eksiklik notu | Yetersiz alım; iştah azalması, tat duyusunda değişiklik ve yara iyileşmesinde gecikmeyle ilişkilendirilir. Değerlendirme için sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. |
| Dikkat | Uzun süreli yüksek doz takviye bakır eksikliğine yol açabilir; takviye kararı hekimle birlikte verilmelidir. |
Küçük miktar, büyük görev
Çinko "eser mineral" sınıfındadır: vücudun ihtiyacı miligram düzeyindedir ama görev listesi uzundur. Üç yüzden fazla enzimin çalışmasında yer alır; bağışıklık hücrelerinin gelişimi, yara iyileşmesi, tat ve koku duyusu ile DNA sentezi bunların başında gelir. Vücutta özel bir çinko deposu yoktur; bu nedenle düzenli beslenmeyle alınması gerekir.
Kaynaklar ve emilim
En zengin kaynaklar et, karaciğer ve deniz ürünleridir; nohut gibi baklagiller, kabak çekirdeği, badem ve tam tahıllar bitkisel kaynaklardır. Tam tahıl ve baklagillerdeki fitat adlı bileşik çinkonun emilimini bir miktar azaltır; ıslatma ve fermantasyon (örneğin ekşi mayalı ekmek) bu etkiyi hafifletir. Bu nedenle ağırlıklı bitkisel beslenenlerin çinko alımına biraz daha özen göstermesi önerilir.
Takviye konusunda ölçü
Çinko pastili ve takviyeleri özellikle kış aylarında popülerdir; ancak uzun süreli yüksek doz çinko alımı, bakır eksikliğine ve bağışıklıkta tersine etkilere yol açabilir. Gereksinim yaşa, cinsiyete ve duruma göre değişir. Belirti üzerinden kendi kendine takviye başlamak yerine, gerekli durumda hekim değerlendirmesiyle ilerlemek en güvenli yoldur.
İlgili kavramlar: Demir, Magnezyum, Nohut