C Vitamini
C vitamini; bağ dokusu yapımı, bağışıklık ve demir emilimi için gerekli, suda çözünen bir vitamindir. Taze sebze ve meyvelerin çoğunda bulunur.
| Tür | Suda çözünen vitamin |
|---|---|
| Temel görevler |
|
| Kaynaklar |
|
| Eksiklik notu | Uzun süreli ciddi yetersizlik diş eti sorunları ve yara iyileşmesinde gecikmeyle ilişkilendirilir; günümüzde nadirdir ve değerlendirme hekime aittir. |
| Dikkat | Çok yüksek dozlu takviyeler sindirim şikayetlerine yol açabilir; düzenli takviye öncesinde hekime danışılmalıdır. |
Vücutta ne yapar?
C vitamini, cildi ve damarları bir arada tutan kolajen proteininin yapımında zorunlu bir bileşendir. Ayrıca antioksidan olarak hücreleri serbest radikallerin etkisinden korumaya yardım eder ve bitkisel kaynaklı demirin emilimini artırır. İnsan vücudu C vitaminini üretemez ve depolayamaz; bu yüzden düzenli olarak besinlerle alınması gerekir.
Kaynaklar ve mutfak ipuçları
Kuşburnu, biber, maydanoz, turunçgiller, kivi ve çilek zengin kaynaklardandır; domates ve patates de günlük alıma katkı sağlar. C vitamini ısıya ve suya duyarlıdır: uzun haşlama, vitamini pişirme suyuna geçirir ve bir kısmını parçalar. Sebzeleri kısa sürede, az suyla veya buharda pişirmek, salatayı servisten hemen önce hazırlamak kaybı azaltan pratik yaklaşımlardır.
Soğuk algınlığı efsanesi
Yaygın inanışın aksine, araştırmaların genel sonucu C vitamini takviyesinin sıradan soğuk algınlığını çoğu insanda önlemediği yönündedir; bazı çalışmalarda hastalık süresinde küçük bir kısalma gözlenmiştir. Dengeli beslenen bir kişide yüksek doz takviyenin ek yararı gösterilmemiştir; çok yüksek dozlar mide-bağırsak şikayetlerine ve böbrek taşına yatkın kişilerde soruna yol açabilir. Gereksinim yaşa ve duruma (örneğin sigara kullanımı) göre değişir; takviye düşünülüyorsa hekime danışmak uygundur.
İlgili kavramlar: Demir, Domates, Elma