Bir lab protokolü nasıl kurulur?
Her protokol aynı iskeleti izler: merak edilen bir soru (örneğin "akşam ekranı bırakmak uykumu değiştirir mi?"), basit bir kurgu (neyi değiştireceksiniz, neyi sabit tutacaksınız, neyi kaydedeceksiniz), belirlenmiş bir süre ve sonunda kendi gözlemlerinizin dürüst bir dökümü. Sayfalarda amaç, yöntem, nelerin gözleneceği, sınırlılıklar ve süre bittiğinde ne yapılabileceği ayrı ayrı anlatılır. Şu an dört protokol var: yedi günlük ekran farkındalığı, akşam geçişi, masa başı hareket molası ve kaynak doğrulama günlüğü.
Bu neden bilim değil?
Tek katılımcı, kontrol grubu yok, kör ölçüm yok, plasebo etkisi her an devrede. Bu koşullarda çıkan sonuç yalnızca "bende, bu dönemde, böyle oldu" demektir; genellenemez. Lab bunu saklamaz, tersine her protokolün Sınırlılıklar bölümünde hatırlatır. Bu sayfalar kişisel bir deney sonucu raporu değildir; kendi yaşamınızda bir soruyu nasıl sınayabileceğinize dair bir kurgu örneği sunar ve merakın yöntemle buluşunca neye dönüştüğünü gösterir.
Kendi deneyinizi kurmak isterseniz
Hazır protokollerden birini uygulasanız da kendi sorunuzu kursanız da üç ilke geçerlidir: tek seferde tek değişiklik yapın, gözlemlerinizi baştan belirlediğiniz biçimde kaydedin ve süre dolmadan sonuç ilan etmeyin. Sağlığınızı etkileyebilecek değişiklikleri -beslenme, uyku ilacı, yoğun egzersiz gibi- deney konusu yapmadan önce mutlaka uzmanınıza danışın. Alışkanlık kurma teknikleri için Akıllı Yaşam, ölçüm araçları için araçlar yardımcı olur.