Etiket Karşılaştırıcı
Etiket Karşılaştırıcı, iki ürünün ambalajındaki besin değerlerini ortak bir baza çevirerek porsiyon oyunlarından arınmış bir karşılaştırma sunar.
Market rafında iki ürünü karşılaştırmak göründüğünden zordur: biri değerlerini 30 gramlık porsiyon üzerinden verir, öteki 100 gram üzerinden; biri «şeker ilavesiz» yazar ama meyve konsantresiyle tatlandırılmıştır. Bu araç, iki ürünün etiketinden girdiğiniz değerleri aynı baza çevirerek karşılaştırmayı eşitler. Etiket okuma alışkanlığı kazanmak isteyenler için pratik bir egzersizdir; konunun temelleri için beslenme bölümüne de göz atabilirsiniz.
Araç
Sık sorulan sorular
Porsiyon bazlı beyan neden yanıltıcı olabiliyor?
Üretici porsiyonu küçük tanımlarsa tablodaki sayılar da küçük görünür; oysa gerçek tüketim çoğu zaman beyan edilen porsiyondan büyüktür. Ortak baza çevirmek bu etkiyi ortadan kaldırır.
100 g mı, 100 ml mi seçmeliyim?
Katı ürünlerde 100 g, içeceklerde 100 ml kullanılır. İkisi karışık bir karşılaştırma — örneğin bir içecekle bir atıştırmalık — zaten anlamlı olmayacağı için araç aynı türden ürünleri karşılaştırmanızı bekler.
Şeker satırında neyi görmeliyim?
Etiketteki «şekerler» değeri hem doğal hem ilave şekeri kapsar; örneğin sade yoğurttaki laktoz da burada görünür. Bu yüzden şeker sütununu içerik listesiyle birlikte okumak daha doğru bir resim verir.
Tuz ve sodyum aynı şey mi?
Değildir; tuz, sodyumun yaklaşık 2,5 katıdır. Türkiye'deki etiketlerde genellikle tuz beyan edilir; sodyum yazan bir etiketle karşılaşırsanız değeri 2,5 ile çarparak kabaca tuza çevirebilirsiniz.
Yöntem ve formül
Ürünlerin etiketinde beyan edilen enerji, yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şeker, protein ve tuz değerlerini, etiketteki hangi miktar için verildiyse o miktarla birlikte girersiniz. Araç tüm değerleri katı ürünlerde 100 g, içeceklerde 100 ml ortak bazına orantılayarak çevirir ve yan yana gösterir. Hesap basit bir orantıdan ibarettir; asıl iş, farklı porsiyon beyanlarının yarattığı yanılsamayı ortadan kaldırmaktır.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Ortak baza çevrilmiş tabloda farklar gerçek boyutuyla görünür: porsiyon bazında masum görünen bir ürün, 100 gram bazında belirgin biçimde daha şekerli çıkabilir. Karşılaştırırken kendi önceliğinize göre okuyun; tuz alımına dikkat eden biri için tuz sütunu, enerji dengesine dikkat eden biri için kalori sütunu öne çıkar. Tek bir sütun üzerinden «iyi ürün / kötü ürün» kararı vermek çoğu zaman yanıltıcıdır.
Sınırlılıklar
- Karşılaştırma, etikete beyan edilen değerlerin doğruluğuna bağlıdır; beyanlarda yasal tolerans payları vardır.
- İçerik listesi (katkılar, tatlandırıcı türü) karşılaştırmaya dahil değildir; iki benzer tablo çok farklı içerik listelerine sahip olabilir.
- 100 g bazı yoğun ürünlerde yanıltıcı olabilir; gerçekte az miktarda tüketilen bir ürünün değerleri abartılı görünebilir.
- Araç fiyat, gramaj ve ambalaj karşılaştırması yapmaz.
Güvenlik sınırı
Gıda alerjiniz veya intoleransınız varsa bu araç yeterli değildir; alerjen bilgisi besin değerleri tablosunda değil içerik listesinde yer alır ve her üründe ambalajın kendisinden doğrulanmalıdır.
Hesaplayıcı ve araç metodolojisi · Girdileriniz sunucuya gönderilmez; sonuçlar yalnızca tarayıcınızda saklanır.