Yazılım
Yazılım; donanıma ne yapacağını söyleyen komutların bütünüdür. Uygulamalar, oyunlar ve işletim sistemleri hep birer yazılımdır.
| Kısa tanım | Donanıma ne yapacağını söyleyen komutların bütünü; uygulamalar ve işletim sistemleri birer yazılımdır. |
|---|---|
| Teknik tanım | Bir görevi yerine getirmek üzere yazılmış, işlemci tarafından yürütülen komut ve verilerin düzenli bütünüdür; sistem ve uygulama yazılımı olarak katmanlanır. |
| Günlük örnek | Telefonunuza bir uygulama indirip kurmak, cihazınıza yeni bir yazılım eklemektir; donanım aynı kalır, yetenekler artar. |
| Neden önemli? | Aynı donanıma farklı yetenekler kazandıran şey yazılımdır; güvenlik ve deneyimin büyük bölümü yazılımın güncel ve güvenilir olmasına bağlıdır. |
| Yanlış bilinenler |
|
Görünmeyen taraf
Elinize aldığınız telefon donanımdır; ona hayat veren, dokunduğunuzda ekranı değiştiren, mesajı gönderen şey ise yazılımdır. Yazılım fiziksel değildir; insanlarca yazılan ve işlemcinin adım adım yürüttüğü komut dizileridir. Yemek tarifi benzetmesi işe yarar: donanım mutfak ve malzemeler, yazılım tariftir; aynı mutfakta farklı tariflerle bambaşka yemekler çıkar.
Türleri: sistemden uygulamaya
Yazılım kabaca iki katmandır. İşletim sistemi gibi sistem yazılımları cihazın temel işleyişini yönetir. Uygulama yazılımları ise belirli işler için yazılır: mesajlaşma uygulaması, fotoğraf düzenleyici, oyunlar, tarayıcı. Uygulamalar doğrudan donanımla değil, işletim sisteminin sunduğu hizmetlerle çalışır; bu yüzden bir uygulama her işletim sisteminde çalışmayabilir.
Güncelleme kültürü
Yazılım, yayınlandıktan sonra da yaşamaya devam eder: hatalar bulunur ve düzeltilir, güvenlik açıkları kapatılır, yeni özellikler eklenir. Güncelleme bildirimlerini erteleme alışkanlığı yaygındır ama güvenlik güncellemelerini geciktirmek, bilinen açıkları açık bırakmak demektir. Uygulamaları resmi mağazalardan indirmek ve kaynağı belirsiz kurulum dosyalarından kaçınmak, zararlı yazılımlara karşı en temel korunmadır.
İlgili kavramlar: Donanım, İşletim Sistemi, RAM